---

KURIEREK – BB

Komitet Więzionych za przekonania w Jeleniej Górze.

KURIEREK - B.B: pismo wydawane przy delegaturze Z. R. Małopolska w Bochni. Redaguje zespół w składzie: Kurnik Stanisław, Mroczek Józef, Niemirski Wacław, Orzeł Jerzy, Piecuch Władysław, Wojciechowski Teofil. Adres redakcji: Bochnia ul. Kazimierza Wielkiego 31, tel. 242-02, tlx 066613. Adres awaryjny: ZPH Bochnia ul. Wygoda 1 K.Z. NSZZ „Solidarność” tel. 238-36, tlx 066516.

Wyjaśnienie wstępne: wiemy, że Kościół Rzymsko - Katolicki wyznaje nieomylność papieża, gdy przemawia on uroczyście jako następca św. Piotra w sprawach wiary i moralności. Encykliki papieskie nie należą do takiego uroczystego nauczania, są to jakby listy otwarte, w których papież przedstawia ludziom dobrej woli pod rozwagę naukę wiary, a często także ważne aktualne problemy i propozycje w dziedzinie społecznej. Katolicy mają obowiązek liczyć się z tym nauczaniem papieża w swoim postępowaniu - wszyscy inni muszą się nim co najmniej interesować, bo jest to wypowiedź jednego z duchowych przywódców ludzkości. Papież Jan Pawł II wydał w ostatnich dniach swą trzecią encyklikę-list o ludzkiej pracy. W liście tym papież przypomina najpierw, że prawidłowe pojmowanie pracy jest kluczem do rozwiązania problemu sprawiedliwości społecznej. Obowiązywać powinna zasada pierwszeństwa człowieka, pracownika i jego pracy przed kapitałem, przed techniką i przed samą produkcją i zyskiem. Praca dla człowieka - a nie człowiek dla pracy. Nie wolno traktować człowieka jako jeszcze jednego z narzędzi pracy. Przeciw takiemu wyzyskowi skierowana była słuszna walka ruchu robotniczego. Mimo wielu sukcesów związków zawodowych dotąd przetrwały na świecie liczne stare niesprawiedliwości i powstały nowe ich formy. W szczególności okazało się, że: „proste odebranie owych środków produkcji – kapitału z rąk ich prywatnych właścicieli nie jest wystarczające do ich uspołecznienia w sposób zadowalający. Środki te przestają być prywatną własnością pewnej grupy społecznej - właśnie owych prywatnych posiadaczy, aby stać się własnością zorganizowanego społeczeństwa i podlegać pod bezpośredni zarząd i wpływ pewnej grupy osób.”

Ta grupa zarządzająca i dysponująca może wywiązać się ze swoich zadań w sposób zadawalający z punktu widzenia prymatu pracy, ale może te zadania spełniać źle, broniąc równocześnie dla siebie monopolu zarządzania i dysponowania środkami produkcji, nie cofając się nawet przed naruszeniem owych zasadniczych praw człowieka. Tak więc samo przejęcie środków produkcji przez państwo o ustroju kolektywistycznym nie jest jeszcze równoznaczne z uspołecznieniem tej własności. O uspołecznieniu można mówić tylko wówczas, kiedy zostanie zabezpieczona podmiotowość społeczeństwa, tzn. gdy każdy na podstawie swojej pracy będzie mógł uważać siebie równocześnie za współgospodarza wielkiego warsztatu pracy, przy którym pracuje wraz ze wszystkimi. Drogą do osiągnięcia takiego celu mogłaby być droga połączenia, o ile to jest możliwe, pracy z własnością kapitału i powołania do życia w szerokim zakresie organizmów pośrednich o celach gospodarczych, społecznych, kulturalnych, które cieszyłyby się rzeczywistą autonomią w stosunku do władz publicznych: dążyłyby one do sobie właściwych celów poprzez lojalną wzajemną współpracę, przy podporządkowaniu wymogom wspólnego dobra i zachowałyby formę oraz istotę żywej wspólnoty, tzn. takich organizmów, których poszczególni członkowie byliby uważani i traktowani jako osoby i pobudzani do aktywnego udziału...” (s. 54-55 wyd. Polyglotta). W innym miejscu papież stwierdza, że trzeba w dalszym ciągu stawiać sobie pytanie związane z podmiotem pracy i warunkami jego egzystencji. Dla realizacji sprawiedliwości społecznej w różnych częściach świata, w różnych krajach i we wzajemnych pomiędzy nimi stosunkach, potrzebne są coraz to nowe fronty solidarności ludzi pracy, a także solidarności z ludźmi pracy. Solidarność taka winna występować stale tam, gdzie domaga się tego społeczna degradacja podmiotu pracy, wyzysk pracujących i rosnące obszary nędzy, a nawet wręcz głodu. Kościół jest w tej sprawie żywo zaangażowany, uważa bowiem za swoje posłannictwo, za swoją służbę, za sprawdzian wierności wobec Chrystusa - być Kościołem ubogich.

Ubodzy zaś pojawiają się pod różnymi postaciami, pojawiają się w różnych miejscach i w różnych momentach, pojawiają się w wielu wypadkach jako wynik naruszenia godności ludzkiej pracy bądź przez to, że zostają ograniczone możliwości pracy ludzkiej, a więc przez klęskę bezrobocia bądź przez to, że się zaniża wartość pracy i prawa, jakie z niej wynikają, w szczególności prawo do sprawiedliwej płacy, do zabezpieczenia osoby pracownika oraz rodziny” (s. Wieści-31).

Encyklika obszernie omawia prawa pracowników, w tym jako gwarancję wszystkich innych praw – prawo tworzenia własnych związków zawodowych, które są „nieodzownym składnikiem życia społecznego, zwłaszcza w społeczeństwach przemysłowych” (s.73). Pełny tekst Encykliki ukazał się w ostatnim numerze „Tygodnika Powszechnego”, który został doręczony delegatom na zjazd.

/Opracowała: Halina Bortnowska/
Tyg. Powszechny